In my vyfde laerskool, Jubileumskool in Mayfair-Wes, Johannesburg,speel ek my tweede hoofrol, die Kaboutermannetjie, Repelsteeltjie, in die gelyknamige sprokie wat deur die hoof, meneer Sondorp, as ʼn operette verwerk is.
In matriek op Hoër Meisieskool Helpmekaar speel ek weer die manlike hoofrol van Captain Corcoran in die Gilbert & Sullivan operette HSM Pinafore.
Die feit dat ek nie ʼn pensioen het nie, is eintlik “’n blessing in disguise”. Jammer vir die Brits!
Want nou moet ek werk en die werk bly stimulerend.
Ek is verantwoordelik vir rooi rose, watgenadiglik herleef het, se boekeblad en musiekblad.
Ek geniet die boekeblad baie meer, want daar is min boeke wat deur groot uitgewers uitgegee word, wat nie die moeite werd is nie.
So ʼn ruk gelede gebeur dit weer hier in die Baai toe die Volksie aandag nodig het. Maar eers ʼn stukkie agtergrond.
Ek het mos ʼn ruk by Die Oosterlig gewerk voordat die APB in sy begroting ruimte geskep het om my Vaderland toe te lok. Teen R90 per maand, met die vooruitsig van tot R20 ekstra as ek soms vir Dagbreek ook werk.
Die versoek van my vriend en kollega Piet Ebersöhn om iets vir K'rant oor myself en my werk by Perskor – eers Voortrekkerpers – te skryf, kon ek egter nie langs my neerlê nie.
 |
"Wat van 'Elders'?" wonder ek later. Soos in die digterlike "die rus is elders". As ons die rus 'n adres gee, kom dit dalk uiteindelik by ons tot ruste.
Ná herhaalde pogings tot aftrede was ek reg vir rus. Die eerste aftrede was so kort voor sestig toe ek New Media Publishing verlaat het. En toe dadelik saam met kollegas 'n nuwe uitgewersmaatskappy, Tip Africa Publishing, gestig het. Ons het heerlike tydskrifte uitgegee, onder meer Wild vir Sanparke. Later ook boeke. Gedenkboeke in die besonder. Omdat ek die oudste was, is aanvaar dat ek die skrywer sou wees, so asof ek minstens die afgelope 150 jaar persoonlik meegemaak het.
PERSKOR het in 1998 met CTP Caxton saamgesmelt en van die toneel verdwyn – dit is al 24 jaar gelede.
Dis noodwendig dat K’rant se lesers ou kant toe staan. Die berigte oor afgestorwe kollegas neem toe. Ons moet keer dat K’rant lesers morbied maak. Alles is egter nie verlore nie.
In sy jongste berig, vertel K’rant van Sandy Macdonald, ʼn gewese hoofsub van Die Transvaler, se prestasie om op ouderdom 66 ʼn wêreldtitel in stoei te verower.
Die oud-Perskorhane is nog lank nie koud nie. Kom ons deel ons stories van hoe ons en ons oudkollegas sommer nog baie skop in ons het.
Vertel ʼn slag wat julle deesdae doen – of julle nou uitblink of nie, dalk sommer net jul oudag rustig geniet in hoeverre dit moontlik is. Wat is jul stokperdjies en tydverdrywe?
Wat van jul kinders en kleinkinders se prestasies? Ons deel graag daarin. ʼn Paragraaf of wat is voldoende. ʼn Lekker lang geselsie nog beter.
 |
| Tom Caircross |
REAN skryf: Met groot hartseer moes ons Tom Cairncross onlangs groet – ʼn man wat diep in die hart van soveel van sy kollegas, familie en vriende gekruip het. Tom was ʼn ervare verslaggewer, ʼn subredakteur, redakteur, onderwyser, boer en boogjagter, ʼn wonderlike eggenoot vir sy vrou Markie en ʼn pa vir twee dogters, Louisette en Naomie.
In a sport that has been viewed as arguably the toughest combat sport with a history spanning as old as human civilization it’s hard for outsiders to understand that a 66-year-old person can still compete at an elite world championship level.
Sandy has been a member of the South African Masters Wrestling team for many years competing at many international tournaments and world championships. This year will stand out as his greatest year as he claimed his maiden world title.
On route to the claiming the world title he fought world class and internationally acclaimed opponents in Edward Maselko of Poland and Gaetano Dizebba of the USA. He fought his heart out at one stage during the bout he had blood streaming from his nose but continued wrestling with grit and determination that is rarely seen and unimaginable for a 66-year-old.
It was an immensely proud moment for each of the South African team members witnessing him receive his gold medal on the greatest stage in world wrestling.
 |
| Tom Cairncross |
“Nadat sy vrou, Markie, oorlede is, het Tom vinnig agteruitgegaan. Hy het kort ná haar dood sy hele lewe opgeteken in ’n dokument, waarin hy verslag doen oor al die plekke waar hy gewerk het,” sê Rean.
Die ou Vaderland voorblaaie uit die Tweede Wêreldoorlog, wat Gerhard Burger onlangs aan K'rant gestuur het, het my laat terugdink aan die jare sewentig toe ek hier in Wenen aangekom het.
Die Tweede Wêreldoorlog was toe maar dertig jaar verby en elkeen het nog sy eie storie gehad om te vertel. Ura is n vervorming van die Duitse woord "Uhr" wat horlosie beteken.
Die voorblad van elkeen van dié ou koerante word deur verslae en foto's van die Tweede Wêreldoorlog oorheers.
My eerste reaksie was om te wonder hoe die koerant, as hy nou nog bestaan het, die oorlog in Oekraïne sou gedek het.
Die volgende twee jaar was ewe produktief met bykans 500 stories wat hier gepubliseer is. Daarna het die stories begin opdroog met slegs ‘n paar bydraes per jaar wat ontvang is. Met deesdae se neiging om die afsterwe van ons oud-kollegas aan te kondig.
K’rant het nietemin ‘n goeie verwysingsbron van Perskor en ook die Afrikaanse joernalistiek geword.
Luidens ʼn berig op die Facebook-blad Nagkantoor is Peet Simonis (85) op 24 Maart 2022 oorlede nadat hy “geval en sleg seergekry het”.
Peet was die laaste oorlewende van drie tydgenote aan die Hoërskool Sentraal in Bloemfontein wat joernaliste by Perskor geword het. Hannes Cilliers en Neil Steyn het hom vooruitgegaan. Hy en Neil was klasmaats.
 |
| Peet Simonis |
Hy het onverrigtersake vrywilligers gevra om by hom oor te neem en Peet het mettertyd die publikasie daarvan gestaak. Danksy sy goeie aanvoorwerk was daar groot instemming dat K’rant behoort te herleef en op 2011 se reünie is planne beraam om die nuusbrief in ere te herstel. Dit is op 7 Mei 2012, nou amper tien jaar gelede, verwesenlik toe dit in 'n webjoernaal omgeskep is.
Weens die COVID-19-pandemie kon ons die afgelope twee jaar nie bymekaar kom vir ons jaarlikse saamtrek van oudwerknemers van Perskor en sy voorgangers nie (dis nou APB, Dagbreekpers, Voortrekkerpers, Republikeinse Pers, ens). Die reëlingskomitee, onder leiding van voorsitter Harald Pakendorf en bygestaan deur sy gade Aletta, Louise Blake en Madelaine Page, het besluit om vanjaar weer ‘n funksie by dieselfde restourant -- die Irish Rock-- as voor die pandemie te hou.
Die reϋnie vind op Sondag 15 Mei 2022 plaas. Die ete begin stiptelik om 12:30. Kom van 11:30 af en kuier eers lekker saam. Daar is ‘n kontantkroeg.
Alita Steenlamp en Karin Pretorius deel hierdie doerietydse kuier in Hillbrow: https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/kuier-in-nagkantoor-om-jou-hart-vir-hillbrow-te-gee/
 |
| Gert Coetzee |
Gert het in sy pa, Jannie Coetzee, se voetspore gevolg en sy koeranttande in 1972 gesny toe hy by Die Vaderland begin werk het. Jannie was destydse Die Vaderland se Wes-Transvaalse verteenwoordiger en later hoofverslaggewer.
Vir ‘n rukkie was daar nog eksemplare uitgestal, maar geleidelik het hulle al hoe minder geword. Winkeliers het op allerlei maniere probeer om die bedroewende groot spasies tussen die tydskrifte te verdoesel, maar desnieteenstaande het dit naderhand gelyk of tydskrifte hul eie soort sosiale afstand toepas.
Die afgelope virusbesmette jaar was een wat min mense weer wil beleef. Ons kan almal net hoop dat volgende jaar op ‘n manier beter sal wees en dat die virus op sy baadjie sal kry.
Die redaksie by K’rant het hulle vanjaar nie dood gewerk nie want dit is duidelik dat die lesers se stories opgeskryf is. Nietemin wens ons almal ‘n vreugde- en vredevolle rustyd toe. Kom veilig tuis na die vakansie met volgelaaide batterye.
Alles van die beste ook vir ‘n voorspoedige 2022! -- Redakteur
 |
| André Louw se perskaart. |
 |
| Peet Simonis |
Jac was adjunk-redakteur van Oggendblad toe ek (Christa Coetzer) in 1982 as joernalis daar begin werk het. Ek het soveel van die joernalistiek by hom geleer. Diegene van die redaksie wat ons onthou, sal verstaan dat dit amper logies was dat ons uiteindelik getroud is, sienende dat liefde sy eie paadjie volg.
 |
| Blackie Chandler |
DRIES LE ROUX skryf: Na aanleiding van Gerhard Burger se verwysing na die kunstenaar Francois Lategan wil ek net die volgende stuiwer in die armbeurs oor hom gooi.
Ek het in die tagtigerjare by die uitgewery JP van der Walt en Seun gewerk. Francois, oftewel AP soos ons hom geken het, het baie van die uitgewery se klubboeke se omslagillustrasies gedoen. Ek het gereeld daaroor met hom oor die telefoon gesels, maar het hom nooit in lewende lywe ontmoet nie.
Hy skryf: Ek het pas 'n stuk oor K'rant op mediamense.com geplaas. Dit is ook bereikbaar op www.facebook.com/mediamense.bylae.
Johannes bestempel Mediamense soos volg: "‘n Digitale mediamuseum wat fokus op joernaliste, koerante, tydskrifte en (metterwyl) ook op die uitsaaiwese. Hierdeur wil ons aan Afrikaanse mediamense en hul produkte ‘n uitstalruimte gee sodat ons hul enorme bydrae nie sal vergeet nie – veral in hierdie tyd van vervlietende digitale media".
Met ‘n bietjie naslaan op Facebook lees ek dat Flip wat ook as reservissersant by die SAP in Tableview diens gedoen het, in sy leeftyd geag was as een van die tien top-illustrasiekunstenaars in die wêreld.
Een van die ander verhale is deur ene Henk geïllustreer. Ook sy van word nie genoem nie. My storie is met ʼn ware kunswerk deur die voortreflike F Lategan versier en met ʼn tjek van R50 beloon. Wie Flip en Henk was, weet ek nie, maar albei was myns insiens baie bekwaam.
HEINRICH SCHULZE skryf: Danksy Perskorkennisse en vriende soos Piet Ebersohn, Gerhard Burger en Wessel Oosthuizen, is ek 'n gereelde besoeker aan julle K'rant-webjoernaal. Ek het 'n vraag wat ek hoop een van julle lede dalk kan beantwoord.
Wie was/is die kunstenaar wat gedurende die vroeë tot middel 1960's (dalk ook vroeër en later) as illustreerder en kunstenaar vir "Huisgenoot" (en waarskynlik ook as boekillustreerder) gewerk het en sy werk as "Flip" onderteken het?
Sy kleurillustrasies in "Huisgenoot" is in 1962, onder meer, by artikels deur Doc Immelman en Eric Rosenthal geplaas. Die naamindeks in Murray en Elzabe Schoonraad se "Suid-Afrikaanse Spot- en Strookprentkunstenaars' (1983) het met 'n eerste oogopslag ook nie lig op my vraag gewerp nie.
Willie het die afgelope jare onder meer ‘n groot gewas op sy brein laat verwyder en daarna het hy ook beroertes gehad wat sy lewenskwaliteit verder benadeel het.
Willie was ook mede-redakteur van K’rant en het vele bydraes gelewer.
Hy word oorleef deur sy vrou, Estelle, en sy twee kinders. Wilma en Anjia. Geen besonderhede van ‘n begrafnis is bekend nie
HESTER VAN DER WALT skryf: Telkens wanneer ek K’rant oopmaak, blom en borrel die herinneringe!
Ek het destyds as rou BA’tjie by die advertensievertaalkantoor van Perskor aangesluit en my taal daar behoorlik leer bemeester onder wyle Daan Roux en ons hoofvertaler Bekker Nel.
In 1972, nog Hester Kloppers, het ek gou begin om Kittie Vermaak en ander te versondig, want ek wou “koerantman” word! Ek was ook redelik gehoorgestrem en volgens Kittie gans te doof vir die job.
So ’n jaar of twee later maak ek kennis met Rykie van Reenen by Rapport se kantoor langs Perskor in Aucklandpark.
Ons kommunikeer hoofsaaklik per epos of Whatsapp, maar so dan en wan verlang ons na mekaar en dan gesels ons oor die telefoon. Dit is wat nou pas gebeur het en vir byna ‘n uur aaneen.
Hy was die soort mens wat jy gebel het as jy 'n bietjie teneergedruk was. Na so 'n gesprekkie het jy altyd baie beter gevoel. Hy was ook 'n besonder gesellige tafelgenoot by die talle sakemiddagetes wat ons ampshalwe bygewoon het.
André het sowat 'n maand gelede 'n hartoperasie ondergaan waarvan hy goed aan die herstel was. Sipke sê André was 'n besonder goeie vriend van hom. Hy sal later meer besonderhede stuur.
Daarom is daar nou letterlik honderde voorbeelde van koerantvoorblaaie op die nuwe Mediamense.com. En dit word letterlik daagliks aangevul.
Jy is meer as welkom om daar te gaan blaai en die vrug van 50 jaar se bymekaarmaak te geniet.
HENNIE VAN DEVENTER, Melkbosstrand, skryf: Ek kom by K'rant uit via Gerhard Burger.
In September verskyn van my, by Naledi, ‘n boek met die titel “Koerantkamerade”. Dit behels 50 gemoedelike, informele “grafskrifte” vir ontslape tydgenote.
Synde ‘n lewenslange Nasperser het my seleksie ‘n Naspers-oriëntasie. Perskor-mense wat wel ‘n buiging maak, sluit in PG du Plessis, Koos du Plessis, Gerrit Velthuysen en fotograaf Willie van der Walt.
 |
| Anita de Kock |
FANUS BOTHMA skryf: My jarelange vriendin en oudjoernalis en -kollega, Anita de Kock, is Woensdag 10 Februarie 2021 skielik aan 'n hartaanval in Robertson oorlede. Sy was 66.
Sy was ‘n algemene verslaggewer, subredakteur en kunsredakteur by Perskor tussen 1981 en 1992.
Haar belangstellings was ongekend, veral in die uitvoerende kunste, veral teater en klassieke musiek met 'n voorkeur vir opera en ballet. Sy was ook 'n groot aanhanger van die Grand Prixrenjaers en -renne!
Vele beginnerskrywers het onder haar leiding gepubliseer. Haar spitsvondigheid, aweregse uitkyk op die lewe en soms galgehumor sal gewis gemis word!
Sy skryf: Hy was ‘n goeie vriend, altyd beleefd teenoor my, vriendelik maar stil en baie privaat.
Ons is Stella diep dankbaar vir die jare se getroue diens wat sy verrig het om K’rant ‘n suiwer Afrikaanse publikasie te hou.
Stella was en is ‘n taalpuris en het haar voortdurend op die hoogte gehou met die evolusie van ons taal.
Ons wens jou alles van die heel beste toe vir jou welverdiende aftrede, Stella. Weer eens BAIE DANKIE! -- Redakteur.
Netwerk24 het gister berig dat Coenie Slabber (81), ’n voormalige kunsredakteur van Rapport, vroeër vandeesweek dood in sy woonstel in Bloubergstrand aangetref is.
Nuusredakteur Hennie Kotzé sou in Desember/Januarie met sy groot swart dagboek om 10:00 by die algemene kantoor opdaag vir die redaksionele vergadering en met ‘n verleë laggie vra: enige voorstelle vir ‘n storie vandag? En dan sou ons grootoog na mekaar staar en wonder: wat nou?
Hier by K’rant was die nuus hoofsaaklik die aankondiging van ‘n oud-kollega wat heengegaan het. Nietemin, die lewe gaan aan, al is dit nie op dieselfde trant meer nie. K’rant se redaksie wens al sy lesers ‘n vreugdevolle feestyd toe en hoop reise sal voorspoedig wees en dat die nuwe jaar aangename verrassings vir almal sal bring.
Hy’t soggens geruisloos die lang gang van die koerantgebou in Jorissenstraat in Braamfontein van die voordeur afgestap na sy kantoor, aan die linkerkant in die hoek. Omdat sy venster op ‘n binnehof uitgekyk het, kon jy hom altyd van die nagkantoor se venster af sien sit by sy lessenaar – geboë oor die koerant.
Koos was baie jare verbonde aan die finansiële redaksie van Die Transvaler voor sy aftrede. In die vroeë sestiger jare was hy 'n subredakteur by die Afrikaanse nuusdiens van die SAUK. Toendertyd by die hoofkantoor in Kommisarisstraat.
Hene, vandat ek kan onthou, was Rooi Rose deel van my lewe. Nou het Covid-19 meegebring dat hierdie ikoniese tydskrif, saam met 'n hele rits Suid-Afrikaanse tydskrifte, moes toemaak.
Aangesien Rooi Rose grotendeels by Afrikaanse Pers Beperk (later Perskor) begin wortel skiet het, het ek so 'n bietjie in Rooi-Rose se (verre) verlede gaan snuffel.
Rooi Rose is deur 'n man begin -- deur die baie bekende skrywer, Mark Preston. Dit was nie sy regte naam nie, maar die skuilnaam van Hendrikus Potgieter. Sy droom was om 'n vrouetydskrif te publiseer.
Raak ek sommer bewoë oor almal wat al “afgesterf” het. Besef ek dat ek ook maar op genadetyd leef. Sal graag wil weet wat het van Koos Roelofse geword. Hy was mos professor in Kommusikasiekunde by Unisa, nadat hy lank n redaksielid van Die Transvaler was.
Ons was 'n bedrywige lotjie destyds in die nagkantoor. Manne soos Peet Smit, Koos Roelofse, Dave Viljoen, Frik van der Walt, Gert Hattingh, Jan Herbst en 'n klomp ander wat nie meer met ons is nie.
Sy is Donderdag dood in haar huis in Avis in Windhoek gevind. Geen vuilspel word vermoed nie.
 |
| Wilma Deetlefs |
Die kantoor van die eerste minister, me. Saara Kuugongelwa-Amadhila (links onder), het haar dood gister bekend gemaak. “Ons het ’n ware, toegewyde en beroepstaatsamptenaar verloor,” lui die aankondiging.
Wilma het die staatsdiens reeds voor onafhanklikwording betree nadat sy haar loopbaan aanvanklik as ’n joernalis begin het. (Wilma was 'n redaksieland van Die Vaderland Die Transvaler.)
Sy was nou gemoeid met die organisering van die geskiedkundige aanvaarding en ondertekening van die Grondwet vroeg in 1990.
het vroeër vandeesweek in 'n huldeblyk aan Hermie Hendriks (regs) genoem dat hy ʼn paar onderhoude met hom oor sy loopbaan gevoer het. Oom Hermie is onlangs op 95 oorlede.
HANLIE VORNBERG skryf: As een van die joernaliste wat destyds in 1970 die Afrikaanse Pers se eerste joernalisteskool bygewoon en die eer gehad het om by Hermie Hendriks opleiding te ontvang, was ek hartseer om te verneem dat hy oorlede is.
